SIRMA SANATI

MK GR EN

Metal işleme için en iyi tekniklerden biri telkaridir. Bu teknikle yüzyıllar önce nugün büyük bir hayranlıkla taşıdığımız takı ve süs eşyaları üretilmiştir. Ancak telkari sanatının kullanılması için başka yollar da bulunmaktadır. Gümüşten sonra telkari sanatını icra etmek için en iyi malzeme sırmadır. Özel teknikle yapılan sözkonusu nadir zanaat bu bölge için karakteristik olmasına rağmen eşsiz parçaların üretilmesi için sabır ve sevgi gerekmektedir.

filigran od srma

Üsküplü avukat Rosa Manevska sırmadan resimler yapmaktadır. Makedonya’da birkaç kadın ile birlikte 10 yıla aşkın sırma malzemesinden telkari sanatını icra etmektedirler. Hazırladıkları ürünler benzersiz, özgür, nadir ve ayırt edilmektedir.

filigran od srma1

Rosa’da sözkonusu sanat sevgisi meraktan doğmaktadır, ilk önce kendi zevki için üretmektedir, daha sonra satış için üretmeye başlıyor. Bu nadir zanaatın zor olmadığını belirten Rosa Manevska, yavaş icra edildiğini dolayısıyla sabır gerektiğini ancak en önemli unsurun sevginin olduğunu, sevgisiz bu zanaatın yapılamıyacağını vurgulamaktadır.

Karakterler dışında sırmadan her şey yapabilirim” şeklinde konuşan Manevska, Sırmanın parlak olması bunu imkansız kıldığını vurgulayarak karakterlerin sıcak ve sıcak renk istediklerini belirtti. Manevska, sırmadan yapılan karakterlerin ise maske gibi görüneceğinin altını çizdi.

filigran od srma2 filigran od srma 3 filigran od srma4

Gümüş ve altın sırmanın dışında son zamanlarda diğer renkler de kullanılmaktadır. Sırmayı Üsküp, Gostivar ve Kalkandelen, tanınmış ve güvenli kişilerden almaktadır.

Manevska, “Her gün çalışıyorum, belirli çalışma sürem yok, demek ki bir profesyonel olarak bir buçuk saat çalışıyorum, ardından yapıştırıcı ile devam ediliyor. Sırma çok canlı bir madde ve belirli bir süre sonra ellerin sırmaya karışmaya başlıyor. Yapıştırıcın kokusu ise gözlerini rahatsız etmektedir. Dolayısıyla dinlenmem gerekiyor. Ardından çalışmaya devam ediyorum. Günde yedi-sekiz saatlık bir çalışma ile bir kelebek üretilebiliyor” şeklinde konuştu.

filigran od srma 5

Manevska şimdiye kadar Makedonya ve yurt dışındaki tüm davetlere katılmış. Davetler arasında El Sanatları Çarşıları, çeşitli atölye çalışmaları, nadir el sanatları sergileri ve benzer olaylar bulunmkatadır. Makedonya’da beş kişisel sergisi var, kendisine de sürpriz gelen sergilere ilgi çok büyükmüş. Çalışmalarını yurt dışında da sunmak için büyük arzusu bulunmaktadır. Bunu yapmak için davet alacağına umut etmektedir.

Manevska, “Çalışmalarım sadece yabancılar arasında değil, aynı zamanda bizim insanlarda tüm nesiller arasında ilgi var. Birkaç atölyeye katıldım ve özellikle gençlerin bu sanat dalına ilgileri büyük ve verilen görevleri başarı ile yerine getirmektedirler” dedi.

Manevska’nın en çok aranan eseri, Vangel Dereban tarafından yapılmış ve 15 rengi olan ulusal bronştan esinlenmiş kelebek motifidir.

filigran peperutka

Ayrıca eski Makedonya motifleri, kostüm, nakış ve kemer tokalarından oluşan folklorik motifleri de çok yaygın olarak kullanmaktadır. Ancak özel istekleri olan kişiler de bulunmaktadır. Manevska’nın sanatından izlenimler her zaman muhteşem olmuş.

Manevska, “Gençler fiyat sormuyorlar, geliyorlar, bazı motifler beğeniyorlar. Eğer sözkonusu motifden hazır yoksa ben hazırlıyorum, hazır olduktan sonra almak için tekrar geliyorlar. Doğum günü, isim günü, düğün, yeni daireye taşınma gibi törenlerde satın almaktadırlar. Büyük bir mutlulukla benim eserlerimin Cumhurbaşkanı, Başbakan, Genelkurmay, çok sayıda iş adamı ve hatta bazı türk oyuncuların evlerini süslediklerini söyleyebilirm” diye konuştu.

Çalışmamdan en büyük zevk, eseri gördüklerinde, müşterilerimin yüzlerindeki mutluluk reaksiyondur. Bunun fiyatı olmadığını kaydeden Manevska sohbetimiz sonunda unutulmuş ve az bilinen zanaattan geçimin sağlanabileceğini vurguluyor.

Kristina Angeleska

Yorumlar