RESNE, KÜÇÜK PARİS

Resne elma ile tanınan bir şehir, ancak Resne’yi özel kılan bir özelliği daha var. Ahmet Niyazi Bey’in Sarayı….Bu gerçekleşmeyen bir rüyanın hikayesi, Niyazi Bey Makedonya’nın Güneyinde küçük bir kasabaya Paris’in bir bölümünü taşımak…her nekadar imkansız gözüksede hikaye gerçek…

Geçmişte Resne Via Egnatia yolu üzerinde bulunuyormuş, bu nedenle zengin çarşısı, 15 misafirhanesi varmış, resneliler ise mimari ve tarihi anıtları ile yeniden gurur duyuyorlar. Resne’ye geldiğinizde, resneliler mutlaka ziyaret etmeniz gereken bazı yerleri tavsiye edecekler. Örneğin: çarşı, seramik kolonisi, Kurbinovo’daki Sv. George Manastırı (12 yüzyılda inşa edilmiş), ayrıca Niyazi Bey Sarayı.

Resne’deki Saray resnelilere her zaman kendi yurtaşları Ahmed Niyazi Beyi anımsatıyor. Resne’yi çok seviyormuş, dolayısıyla takma ismi de “resneli” olmuş. Türk ordusunda görev yapmış, orada Albay rütbesini kazanmış. Daha sonra Makedonya’daki genç türklerden en aktiv kişilerden biriymiş.

Ahmed Niyazi Bey

Ahmed Niyazi Bey Resne’yi “Küçük Paris” yapmak istiyormuş, Sena nehri üzerindeki köprülere benzer köprüler inşa etmek istemiş. Evi Sarayın karşısında bulunuyormuş. Saraya daha kolay ulaşmak için evinden doğrudan saraya ulaşacak  bir köprü inşa etmeyi istemiş. Var olan çarşıyı yıkmak ve yerine Paris sokaklarına benzer yeni bir çarşı yaptırmak istiyormuş. Bu rüyadan hareket ederek, oradaki dükkanları da yıkmak istemiş. Ancak Resne’li tüccarlar Niyazi Bey’in teklifini kabul etmemiş. Buna kızan Niyazi Bey 1910 yılında Resne esnafının 30 dükkanın yakmış. Daha sonra yaptığı tüm hasarı ödemiş ancak Resne’yi “Küçük Paris” yapma fikri gerçekleşmemiş, çünkü 1912 yılında Türkler kitlesel bir şekilde Resne’den göç ediyorlarmış.

Ahmed bu rüyayı ne zaman hayal etmeye başlamış? Resne tarihini değiştirecek olayın sorumlusu Paris’teki bir sarayın kartpostalı (fotoğrafı). Niyazi bey 1904 yılında bir fotoğraf alıyor ve Resne kervan sarayının inşaatına başlıyor. Şimdiye kadar kartpostalda Paris’in hangi binası olduğu hala teyit edilmemiştir. İlk bakışta saray Versay’daki saraya hatırlatıyor, kimileri ise Paris Belediye Başkanın rezidensiyonuna (eski Hotel de Ville de Paris) ile karşılaştırıyor.

Niyazi Bey bu sarayı kendisi için inşa ediyormuş, ancak hiçbir zaman tamamlanmış hali ile görememiş. Saray’ın inşaatı bitirilirken Niyazi Bey, 1912 yılında Arnavutluğun Valona kentinde öldürülüyor.

Eğer bugün yolunuz Resne’ye doğru giderse Niyazi Bey sarayını ziyaret etmeyi unutmayın.  UNESCO himayesinde olan dünyanın en büyük 10 seramik Kolonisinden biri olan Resne Seramik Kolonisi eserleri galerisi sergilenmektedir. Koloni önümüzdeki yıl 40. yıldönümünü kutluyor. Sarayda makedon sanatçı Keraca Visulçeva’nın çalışmaları da kalıcı bir sergi olarak bulunmaktadır, sanatçı Keraca ölümünden sonra eserlerinin Sarayda sergilenmesi için miras  bırakmıştı.

Yordan Dukov

 

Yorumlar