FRUTOPİA: ÇOCUKLUĞUMUZUN MASAL DÜNYASINDAKİ UZAK BİR YER

MK GR EN

Frutopia 80’lerde Yunan televizyonun bir markası oldu. Sihirli bir şekilde her yaştan izleyicilere mutlu dakikalar yaşatmayı başaran çocuk kukla oyunları serisi bugün de bir referans noktası olarak gözükmektedir. Frutopiya sakinlerinin konuştukları dil normal okul programına dahil edildi. Olağanüstü zekâ ve kelime oyunu ile hikaye 47 bölüme gelişmiş. Her bölümde meyve ve sebzelerin manavların tehdidinden uzak bir şekilde özgürce ve bağımsız olarak yaşadıkları maceralar ele alınmaktadır.

frutopia1

“Manav Manolis’i kim kaçırdı?”

Hikaye Trexa-Gireve (Git bilgi al) gazetesinin Genel Merkezinde başlamaktadır. Gazetenin “kötü” muhabiri Pikos Apikos (Tam Zamanında) aniden kaybolan Manolis o Manavis’in (Manav Manoliv) gizemini ortaya çıkarmak için atanmaktadır. Ciddi kanıtlar uzak Frutopia ülkesini işaret etmektedir. Manolis’in gizemli kayboluşu diğer manavcıları da tedirgin etmiş dolayısıyla onlar da hemen kaçmışlar – Yolları açık olsun! Yemiş ve sebzeler Manolis’i istenmeyen adam ilan ediyorlar ve mavacı ve genelde insansız yaşamayı tercih ediyorlar. Emilios to Milo’yu (Elma Emiliosu) ise vali olarak seçiyorlar. Frutopia uzak ancak erişilmeyen bir yer değil. Batıda Avgatiganistan (Pişmi Yumurta Dünyası), doğuda ise Piperu (Biberler Dünyası) ile sınırı bulunmaktadır. Prikos Apikos Frutopia’ya sıcak hava balonu ile ulaşıyor ve hayatındaki en önemli haberin araştırılmasına başlıyor. Şimdi artık kendi ülkesinde Çok Önemli Elma (Very Important Apple) olan Emilios ile röportaj yapıyor.

frutopia2

Pikos Frutopia Meclisindeki ofisinde Emilios ile röportaj yapmaktadır

Manav Manolis’in bulunması çalışmaları her bölüm arka planda devam etmektedir ancak aynı zamanda heyecan verici olaylar, entrikalar, istenilmeyen olaylar, kahramanlıklar da Frutopia’daki ünlü sakinlerin olağanüstü karakterleri ortaya çıkmaktadır. Anlatıcı sebzelerle ilgili deyimsel ifadeler kullanmaktadır (soyulmuş olmak = nefes nefese). Karakterlerin isimleri sık sık kelime oyunları ve metaforlarla ifade edilmektedir çünkü bazı sebzelerin karakterleri insan kişilik özelliklerine dayanmaktadır (günlük konuşmalarda insanlar ceviz gibi güçlü, kabak gibi zayıf, yada karahindiba gibi aptal olabilirler).

Karakterler, büyük bir cesaretle beklenmedik olaylarla karşılaşıyorlar, ayrıca tahmin edilemez engelleri aşarak kendi zayıflıklarını kazanmayı başarıyorlar. Ders: Küçük bir destek ile herkesin ortaya çıkabileceği erdemleri vardır.

frutopia3

 “Frutopia kendi meyvelerine aittir!” –  Özgürleştirilmiş meyveler 80’lerin günlük siyasetin sloganlarını kullanmaktadır çünkü çocuklar siyaseti şaka olarak algılamaktadırlar

Frutopia’da birkaç karakter

Thanos to Kilokitaki (Kabak) boks şampiyonu ve Frutopia’da ünlü bir kişiliğe sahip.

frutopia4

Kabak Thanos

Frangiskos to Frangosiko ( Dikenli armut – (kaktus meyvesi)) parlak bir mucit ve manavcıları yok eden bir makine oluşturuyor dolayısıyla Manolis’in olayında bir baş şüpheli.

Marulita to Maruli (Marul) Frutopia’nın güzellik kraliçesi; onun aşkını kazanmak için Soğan Vrasidas çok olmasına ragmen kendi gömleğini (kabuğunu) vermektedir, ancak Marulita Thanos’a aşık, aynen Thanos’tan da karşılığı almaktadır.

frutopia5Marulita to Maruli biraz “zayıfladığını” hissediyor ve hemen doktora gidiyor – aslında o gizlenmiş bir manavcı! Acaba kurtulmayı başaracak mı? Bir sonraki bölümü izleyin!  

Diğer yandan Mata ve Domata (Domates) karakteri de bulunmaktadır. Pişmiş olmasına rağmen Mata Vrasidas’ın aşkını kazanmak için her türlü sinsi entrikaları yapmaya hazır. Entikalara Ananias to Peponi (Kavunun) güzel benlerini çalmak dahil.

Kurnaz manavcılar cesaretle maskeli olarak Frutopia’ya sızmaya çalışırken, Vlasis to Vlito (Karahindiba) kendini en parlak sakinlerden biri olarak kanıtlıyor ve ülkesini kurtarmaya başlıyor. Başka bir olayda, Arhelaos to Lahano (Lahana) her zaman nefes nefese olmasına rağmen Frutopia’nın kurtarıcısı oluyor. Pikos ise hakikat ve adalet anlayışı içinde son maceraları rapor etmek için hazır durumda.

frutopia6

Pikos manavcı ile röportaj yapıyor

Frutopia’nın dahice yaratıcıları

Frutopia Yunanistan’ın en popüler çocuk yazarlarından biri olan Evgenios Trivizas tarafından kaleme alınmıştır. Orjinal fikir 80’lerin başında Trivizas’ın ilk çocuk dergisi To Rodi’de (Nar) düzenli yazdığı yazılardan gelmektedir. “Yabancı ülkeden muhabir” olarak küçük okuyucularına Havai Fişek Adasından Mektuplar  gönderen Trivizas bir yazısında  Elma Emilios ile foto-röportaj göndermişti. Emilios o zaman bile kendilerini çok önemli olarak kabul ediyormuş ve derginin sadece nar eğilimli olduğunu ve elma hakkında daha fazla konular ele alınması gerektiği doğrultusunda şikayette bulundu. Heyecan verici “Mektuplar” daha sonra ayrı bir resimli hikaye olarak yayınlanarak birçok dile çevrildi (geçenlerde Altın Kitaplar yayın evi tarafınca türkçeye de çevrildi).

frutopia7

Türkçe olarak Trivizias: “Flüt çalan boğa” İspeponia’dan (İspanya Kavunu Ülkesi) kökenli olduğu için sözkonusu alışılmış değil enstrümanı öğrenmeye karar verir. 

Trivizias’ın “Havai Fişek Adası” aslında kriminoloji araştırması yaparken o anda ikamet ettiği İngiltere’de bulunmaktadır. Daha sonra Trivizias akademik kariyerine Atina’da devam ediyor ve hala çocuklar için popüler edebiyatı yazmaktadır.

frutopia8

 

Yazar ve Frutopia sakinleri

Frutopia çok yakında toplam 50 baskıda çizgi roman olarak da yayınlanmış. Bu arada çizgi roman ressamı Nikos Marulakis ile işbirliği yapılmış.

frutopia9

Popüler hikaye o zaman sadece iki kanallı bir devlet tekeli olan Yunan Ulusal Televizyonu ERT’de ne zaman yer alacağı zaman meselesiydi. Kısa süre önce Almanya’dan dönen Sofiyanos ailesinin kukla oyunları tiyatrosu orjinel sanatçılarının TV projesinin gerçekleşmesi için yardımcı olmaları davetinden bulundular. Onlar 900 metrekarelık bir yerde çok sayıda kukla ve sahneler yarattılar.

frutopia10

 Frutopia’da bir sokağın görünümü

İlk bölüm 1985 yılında yayınlandı, filmin çekimi ise toplam 3 yıl sürdü. Ünlü aktörler animasyon karakterlerini seslendirdiler. Ayrıca 30 orjinel şarkı da kaydedildi.

Giriş şarkısı en popular şarkılardan biridir:

Uzaklarda bir ülke var
Masallar ülkesi
Sadece meyve ve sebzeler yaşıyor
İnsanlar olmadan, sadece onlar!
O bir ve tek- hayaller dünyası, Frutopia
o bir ve  ve tek – onun gibi başka bir ülke yok”!

Frutopia hikayesi aslında bitmiş değil: Gizem keşfedilmemiş kaldı, çocuklar ise kendilerinin olası sonuçları hayal etmelerini bırakıldı. Az da olsa diğer bölümlerinden de çekileceği umutları vardı ancak hem Devlet televizyonunda hem de 90’larda kurulan özel televizyonlarda bunun için yeterince kaynak ayrılmadı.

Bu yazıyı kaleme alırken ERT kapatıldı. Çocuklar için kendi üretiminde, en iyi programların yapılması için gerekli koşulların geçmişte kaldığı çok açıktır. Yine de çocukların hangi koşullarda olursa olsun hayal güçleri, mizah, eğlence ve paradokslardan ilham alınması için fırsat oluşturacağına dair inanç devam etmektedir.

frutopia11

Sophia Nikolaou

Yorumlar