Водич низ СКОПЈЕ

Стиан Вестерхус: Да се свири со Сидсел Ендресен е како сон

EN

Стиан Вестерхус е непредвидлив и променлив гитарист, звучен скулптор чија музика е исполнета со необична таинственост. Таа се наоѓа некаде помеѓу фри-импров музиката, експресионизмот на електричниот фри џез и електронската музика. Меѓутоа, тој е повеќе од обичен гитарист. Toj e композитор кој ги потиснал можностите на својот инструмент со крајна цел да ги прошири границите на областите од интерес. Тој е предводник на многу бендови во минатото, од кои најпознат е Пума, а во Скопје има настапено на 30-то издание на Скопскиот џез фестивал заедно со Нилс Петер Молваер. Оваа година на џез фестивалот сцената ќе ја дели со вокалистката Сидсел Ендресен, каде премиерно ќе го изведат проектот „Didimoy Dreams“.

Sidsel i Stian 1

Во вашите раце гитарата е убиствено оружје и средство за компонирање, а резултат на тоа се интригантни амбиенти, текстури, мелодии и енергија. Што се случува кога сте само вие и вашата гитара?

– Целата идеја беше да работам со импровизирана музика без какви било влијанија од други луѓе, активно да скршнам од упатствата и правилата, како еден начин да трагам по „мојата музика“. Гитарата ми служи само како средство за компонирање. Таа е неопходна сила за мене, со цел да се обидам и да создадам музика преку неа.

Голем дел од вашиот звук се базира на електронски направи, но до кој стпен вашата музика се потпира на интуиција? Во која мерка таа е промислена однапред, а до кој степен е интуитивна импровизација?

– Јас би го рекол попрво обратното, иако ја гледам вашата поента бидејќи самата гитара е електронска направа, но моите електронски помагала не ја создаваат музиката и претпоставувамн дека добар пример за тоа е моето последно издание. Сета моја музика е импровизирана, исто како што никогаш не планирам какви било соло настапи, а повеќето мои улоги во бендовите биле сосема слободни. Кога го реков тоа, на пример, кај моето ново трио Pale Horses, ние ќе свириме напишани песни со вокали, но тука нумерите ќе функционираат како основа за заедничко свирење на еден слободен начин.

Stian gitara 1 Stian gitara 2
Во последните неколку години учествувавте во многу проекти почнувајќи од соработките со Нилс Петер Молваер и Сидсел Ендресен, па се до Јан Банг и Supersilent. Да се каже дека сте само плоден би било големо потценување. Како ја одржувате вашата креативност и свежина кога работите истовремено на толку многу проекти?

– Преку работата на моите проекти, а посебно на соло проектот, можам да создадам добра основа за својот понатамошен развој, а како не би бил креативен кога свирам со такви фантастични музичари. Навистина сум размазен.

Како дојде до соработка со Сидсел Ендресен?

– Пред неколку години имавме одвоени настапи на еден фестивал и направивме заеднички бис. Неколку месеци подоцна Сидсел ме покани да настапиме во дует на Молде џез фестивалот. После тоа продолживме да настапуваме заедно.

Како таа соработка резултираше со сега познатото и многу наградувано издание „Didimoy Dreams“?

– Имавме пет настапи кои ги снимивме со надеж дека ќе има доволно работи од кои би бирале за да се направи издание во живо, но кога го слушнав настапот во Берген (на одличниот NattJazz фестивал) престанав да фаќам белешки и внимателно го преслушав целиот концерт. Тоа беше тоа. Сидсел се согласи, го средивме и повторно го преслушав. Ние бевме сосема изненадени кога ја добивме наградата Spellemannsprisen (норвешкиот Греми) за него.

Сидсел Ендресен

Сидсел Ендресен

Какво е чувството да се соработува со Сидсел Ендресен која е популарен импровизтор од постарата генерација?

– Чувството е прекрасно. Таа поседува многу убав звук и да се свири со неа е како во сон. Никогаш не ми е досадно. Тука секогаш се мотаат беѕброј идеи кои се чини доаѓаат сосема природно. Сето ова е сосема слободно, и ние имаме многу заеднички места каде се среќаваме за време на импровизациите, иако нашите инструменти се сосема различни. Се чини дека размислуваме за звукот на сличен начин.

За време на 30-то издание на Скопскиот џез фестивал вие настапивте со Нилс Петер Молваер кога го презентиравте албумот „Baboon Moon“ кој Вие и го продуциравте. Тоа беше еден од најдобрите концерти на кои сум присуствувал на фестивалот. Беше очигледно дека со Молваер делите некоја чудна и посебна енергија.

– Тоа што се случува меѓу нас е тешко за опишување, барем не би можел тоа на кратко да го опишам, меѓутоа тоа што го свиревме таму беше отсвирено сосема слободно во концертна средина. Ние ги земавме нашите композиции и ги обликувавме во нешто ново. Беше навистина убаво да се работи на овој материјал подолг период. Од неговото создавање во студио и продукцијата на звукот на албумот, па се до многуте настапи со него. Нилс Петер е феноменален музичар со смешно одличен пар уши така што тој ќе звучи како себе без разлика што и да му фрлам. Тој беше целосно отворен за моите идеи и тука можев да правам што сакам.

Еден од проектите на кои неодамна почнавте да работите е и соработката со познатиот норвешки колектив Supersilent. Какво е чувството да се настапува со нив?

– Многу е интуитивно. Се чувствувам како на некој начин да сум пораснал со оваа музика, така што почувствував дека имаме многу заеднички работи, кога се работи за основното разбирање на музиката. Тие се многу добри музичари на некој свој начин и кога ќе се соберат заедно се случува музика. Кога се работи за Supersilent вие навистина треба да се држите до своето кога сте со нив.

Stian i Sidsel 2

На кој начин овие соработки влијаеле врз вашата музика?

– Претпоставувам дека на ист начин како и другите музики. Навистина не размислувам за тоа и се обидувам себе си да се доведам на исто ниво кај различни проекти.

Дали можете да ми дадете пресек како сте еволуирале како гитарист во текот на вашата кариера?

– Хе, хе, ова можеби ќе ви звучи дрско, но мислам дека сум еволуирал како музичар и композитор, но не и како гитарист. Веројатно пред неколку години бев подобар гитарист, бидејќи од тогаш престанав да се интересирам за гитарата. Јас сум повеќе заинтересиран за музиката отколку за инструментот.

Коментари