ΤΑΞΙΔΙ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΚΑΙ ΔΥΟ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΕΣ ΣΕ 15 ΜΕΡΕΣ

MK TR EN

Η Δημοκρατία της Μακεδονίας είναι χώρα γιορτών. Οι κάτοικοι αυτού του μικρού βαλκανικού κράτους λατρεύουν να γιορτάζουν γύρω από γεμάτα τραπέζια, με χαρούμενη διάθεση και παρέα φίλων. Ισώς ακριβώς για το λόγο αυτό, με είκοσι εθνικές και θρησκευτικές εορτές κατά τη διάρκεια του έτους, η Δημοκρατία της Μακεδονίας βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης σε ότι αφορά τον αριθμό αργιών.  Παρ΄όλα αυτά, οι πρωτοχρονιάτικες και οι χριστουγεννιάτικες γιορτές αποτελούν κάτι το ιδιαίτερο. Αραδιασμένες στο πρώτο μισό του Ιανουαρίου, πυροδοτούν το ηδονιστικό πνεύμα που σιγοκαίει στην ψυχή του Μακεδόνα. Μουσική ως τα χαράματα, φαγητό και ποτό εν αφθονία, λες και αύριο καταφτάνει το τέλος του κόσμου.

Οι εορτασμοί συνήθως ξεκινούν μερικές ημέρες νωρίτερα από τις 31 Δεκεμβρίου, ως προθέρμανση για τη „πιο τρελή νύχτα“, όπως αποκαλείται η μετάβαση από το παλιό στο νέο έτος. Την περίοδο εκείνη όλες οι καφετέριες και οι ταβέρνες είναι γεμάτες, βελόνα δεν πέφτει. Εορτασμοί με τους φίλους, τους συγγενείς, τους συναδέλφους, ακόμη και με άνθρωπους που δε γνωρίζεις καθόλου. Εκείνες τις συγκεκριμένες ημέρες κανείς δεν τσιγκουνέυεται για τίποτα. Χρήματα υποχρεωτικά πρέπει να υπάρχουν για δώρα, για ταβέρνες και το σημαντικότερο, για να είναι το ψυγείο γεμάτο ως πάνω με τρόφιμα και ποτά. Λόγω του καταναλωτικού πυρετού που επικρατεί, ο Ιανουάριος είναι γνωστός και ως ο μεγαλύτερος μήνας του χρόνου. Συνήθως μετά από δύο βδομάδες το ταμείο του σπιτιού είναι άδειο, αλλά εάν οι γιορτές πέρασαν όπως έπρεπε, αυτό δεν είναι και τόσο σημαντικό.

Και Πρωτοχρονιά και Παλιά Πρωτοχρονιά

Η Δημοκρατία της Μακεδονίας είναι μια από τις λίγες μόνο χώρες του κόσμου όπου οι κάτοικοί της γιορτάζουν τον ερχομό του νέου έτους όχι μιά, αλλά δύο φορές. Ο επίσημος εορτασμός, όπως παντού, είναι το βράδυ της 31ης Δεκεμβρίου, όταν στις πλατείες όλων των πόλεων διοργανώνονται πάρτι με μουσική, κρασί, μεζέδες και πυροτεχνήματα.

Όλες όμως οι υπόλοιπες γιορτές γιορτάζονται σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο. Έτσι, στις 6 Ιανουαρίου γιορτάζεται το Μπάντνικ (Παραμονή Χριστουγέννων) και στις 7 Ιανουαρίου είναι η μέρα της Γέννησης του Ιησού, τα Χριστούγεννα. Οι γιορτές αυτές γιορτάζονται σε οικογενειακή ατμόσφαιρα και από τα παλιά τα χρόνια ισχύει ο κανόνας „Πριν τα Χριστούγεννα, μετά τα Χριστούγεννα, να βρίσκεσαι σπίτι.“

Τη μεγάλη χριστιανική γιορτή, χαράματα ακόμη της 6ης Ιανουαρίου, την αναγγέλουν  τα παιδιά που λένε τα Κάλαντα. Ομάδες 5-6 παιδιών πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας τραγούδια για τα Κάλαντα και οι οικοδεσπότες τους κερνάνε φρούτα, γλυκά και χρήματα. Το βράδυ μαζεύεται η οικογένεια και κόβει το  „ψωμάκι με το φλουρί“. Πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι σε όποιον πέσει το φλουρί θα τον συνοδεύει καλή τύχη καθ΄όλη τη χρονιά. Σε πολλά σπίτια το „ψωμάκι με το φλουρί “ το κόβουν του Αγίου Βασιλείου, δηλαδή στις 14 Ιανουαρίου, την Πρωτοχρονιά σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο. Την προηγούμενη βραδιά γιορτάζεται η γιορτή με το ασυνήθιστο και  αντιφατικό όνομα, Παλιά Πρωτοχρονιά.

Φωτιές Κάλαντων και Καρναβάλια Αγίου Βασιλείου 

Οι γιορτές του Γενάρη στη Δημοκρατία της Μακεδονίας συνοδεύονται από μια σειρά παγανιστικών εθίμων, από τα οποία γνωστότερα είναι οι φωτιές των Κάλαντων και τα καρναβάλια του Αγίου Βασιλείου. Οι φωτιές των Κάλαντων ανάβονται σχεδόν σε όλη τη χώρα, τη νύχτα πριν την παραμονή των Χριστουγέννων. Το έθιμο έγινε και πάλι δημοφιλές τα τελευταία χρόνια και σχεδόν κάθε γειτονιά ανάβει τη φωτιά του.

Μαζεύονται οι γείτονες γύρω από τη φωτιά, μοιράζουν ευχές, λένε αστεία, γιορτάζουν με χορούς και τραγούδια. Στο τραπέζι υπάρχει ψάρι, σαρμάδες, σαλάτες και πίτες. Σήμα κατατεθέν αυτών των συγκεντρώσεων είναι, δίχως άλλο, το ζεστό ρακί, το οποίο λειτουργεί ως άριστο „ελιξήριο“ θέρμανσης τις κρύες βραδιές του χειμώνα.

Στις 14 Ιανουαρίου, στη Δημοκρατία της Μακεδονίας λαμβάνουν χώρα περισσότερες εκδηλώσεις καρναβαλιών του Αγίου Βασιλείου, από τα οποία γνωστότερο και παλαιότερο είναι  αυτό του Βέβτσανι. Με παράδοση 14 αιώνων, το καρναβάλι του Βέβτσανι αποτελεί τουριστική ατραξιόν που προσελκύει μεγάλο αριθμό επισκεπτών, τοπικών αλλά και ξένων. Οι γραφικές μάσκες και στολές, αλλά και το ιδιαίτερο χιούμορ των κατοίκων της κωμόπολης αυτής, κάνουν την εκδήλωση αυτή ιδιαίτερη και μοναδική. Το μεγαλύτερο μέρος των μεταμφιέσεων είναι τρομακτικό, με σκοπό να διωχθούν τα κακά πνεύματα και οι δαίμονες, οι οποίοι πιστεύεται πως την περίοδο αυτή περιφέρονται ανάμεσα στους ανθρώπους.

Γεμάτο στομάχι, μεγάλη ευτυχία 

Νηστική αρκούδα δε χορεύει. Παλιά λαϊκή παροιμία που περιγράφει τέλεια τη  διάθεση των Μακεδόνων. Άγραφος κανόνας λέει ότι πριν από κάθε γιορτή, το σημαντικότερο είναι να εξασφαλιστούν αρκετά τρόφιμα και ποτό, ενώ όλα τα υπόλοιπα μόνα τους θα έρθουν. Η καλύτερη επιβεβαίωση για όλα αυτά είναι οι πρωτοχρονιάτικες και χριστουγεννιάτικες γιορτές. Το τραπέζι είναι συνεχώς γεμάτο και αλλάζουν μόνο οι φιλοξενούμενοι και οι σπεσιαλιτέ. Την Πρωτοχρονιά δεν υπάρχει σπίτι στο οποίο δεν ετοιμάζονται αλμυρά κουλουράκια, ρωσική σαλάτα και ψητό χοιρινό ή μοσχαρίσιο κρέας, ενώ οι προπόσεις γίνονται πάντα με σπιτικό κόκκινο κρασί.

Η ρωσική σαλάτα είναι μείγμα βραστής πατάτας, τριμμένου κασεριού, ζαμπόν, αυγών και μαγιονέζας.

Για την Παραμονή των Χριστουγέννων ετοιμάζεται νηστίσιμο δείπνο, το οποίο εκτός από ψάρι, περιλαβάνει υποχρεωτικά και τις παραδοσιακές μακεδόνικες σπεσιαλιτέ ,,τάφτσε γκράφτσε,, (φασόλια σε πήλινο ταψί) και σαρμάδες.  Πολλά είναι τα σπίτια που την Παραμονή των Χριστουγέννων βράζουν και κάστανα, τα οποία αποτελούν άριστο συνδυασμό με κόκκινο κρασί.

Οι νηστίσιμοι σαρμάδες είναι μακεδόνικη σπεσιαλιτέ που ετοιμάζεται από ρύζι, πράσσο και αλεσμένα καρύδια, τυλιγμένα σε φύλλα λάχανου ή αμπελιού.

Το Τάφτσε Γκράφτσε είναι ίσως η γνωστότερη μακεδόνικη παραδοσιακή σπεσιαλιτέ, την οποία στα σίγουρα δοκίμασε ο κάθε ξένος που επισκέφτηκε τη χώρα.

Η ομάδα του Μπάλκον3 σας εύχεται χαρούμενες γιορτές, με την συνοδεία καλού φαγητού και προπάντων καλής παρέας.

*Η Ελλάδα δεν αποδέχεται και δεν αναγνωρίζει σε οποιαδήποτε μορφή ή περιεχόμενο, κάποια άλλη ονομασία εκτός «της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας». Όλες οι αναφορές, άμεσες ή έμμεσες στη χώρα αυτή που χρησιμοποιούνται σε αυτό το άρθρο είναι ευθύνη του συντάκτη του.