ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ – Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΤΟΥΛΙΠΑΣ

Εάν στην είσοδο κάποιας πόλης σας υποδεχτούν εκατομμύρια τουλίπες όλων των χρωμάτων, θα καταλάβετε αμέσως για ποιό λόγο κάποιος δημιούργησε εκείνη τη γνωστή παροιμία που λέει ότι η πιο σπουδαία είναι η πρώτη εντύπωση.

Αν και το ειδύλλιό μου με την πόλη του Βοσπόρου διαρκεί ήδη ολόκληρη δεκαετία, η πρόσφατη μου επίσκεψη εκεί με ώθησε να ξαναερωτευτώ τη ζωντάνια της, συμπληρωμένη με το πολύχρωμο τοπίο με τις τουλίπες. Το πρώτο πράγμα που παρατήρησα κατά τη διαδρομή μου από το αεροδρόμιο στο ξενοδοχείο, ήταν οι τέλειες τουλίπες όλων των χρωμάτων, οι οποίες στόλιζαν τον αυτοκινητόδρομο και τις κύριες λεοφώρους της πόλης, τα πάρκα, τις οδούς και τους κυκλικούς κόμβους. Εάν αυτή η στιγμή αποτέλεσε για μένα μια ευχάριστη έκπληξη, τότε σκεφτείτε το καθημερινό αίσθημα των κατοίκων της πόλης και αυτών που ταξιδεύουν συχνά εκεί και απολαμβάνουν τη θέα αυτή τα τελευταία εφτά χρόνια. Ξεκινώντας από το 2005, την περίοδο από τις 7 ως τις 29 Απριλίου, στην Κωνσταντινούπολη λαμβάνει μέρος το παραδοσιακό πλέον Διεθνές Φεστιβάλ Τουλίπας, το οποίο στέλνει το μύνημα ότι οι ομορφότερες τουλίπες ευδοκιμούν στην Τουρκία, αντίθετα από τη γενική γνώμη ότι η χώρα της τουλίπας είναι η Ολλανδία.

Το φεστιβάλ οργανώνεται από το δήμο Ίσταμπουλ Μετροπόλιταν, ο οποίος εγκάρδια υποστηρίζει την εκδήλωση αυτή που δίνει ιδιαίτερη γοητεία στην ήδη συναρπαστική πόλη που απλώνεται σε δύο ηπείρους. Ο Δήμαρχος της πόλης, Κάντιρ Τοπμπάς, περισσότερες φορές έχει τονίσει ότι το φεστιβάλ της τουλίπας προκάλεσε ριζική επανάσταση στην εμφάνιση της Κωνσταντινούπολης και θετικά άλλαξε σε πολύ μεγάλο βαθμό, όλο το τοπίο. Όχι μόνο προσελκύει περισσότερους επισκέπτες, αλλά και δίνει κίνητρα στους καλλιεργητές της τουλίπας όλης της ευρύτερης περιοχής της πόλης, όπως και μακρυνότερων χωριών, οι οποίοι συμμετέχουν κάθε χρόνο στον κηπευτικό καλλωπισμό.

Τη χρονιά αυτή, στα πλαίσια του πολύχρωμου φεστιβάλ, φυτεύτηκαν 11,6 εκατομμύρια τουλίπες από 104 διαφορετικά είδη, όπως και τέσσερα εκατομμύρια άλλα λουλούδια και όλα ήταν άψογα διακοσμημένα σε τέλεια γεωμετρικά σχέδια, καταράκτες, διάφορες φιγούρες, την σημαία της Τουρκίας και το γνωστό σε όλους μάτι κατά του ματιάσματος. Έχοντας υπόψη ότι φέτος η Κωνσταντινούπολη είναι και ευρωπαϊκή πρωτεύουσα του αθλητισμού, υπήρχαν και διάφορες φιγούρες από τουλίπες, εμπνευσμένες από διάφορα αθλήματα. Εκθέσεις, συναυλίες, καλλιτέχνες του δρόμου και διάφορες τελετές, λαμβάνουν μέρος σε γνωστά σημεία, όπως η πλατεία Ταξίμ και Σουλταναχμέντ και οι κήποι Γκιούζτεπε και Γκιούλανε. Στα μαγαζιά μπορούν να βρεθούν και στολίδια σχετικά με την τουλίπα, από μικρά αντικείμενα ως και πίνακες και γλυπτά. Επίσης, έχει ήδη αρχίσει και ο διαγωνισμός καλύτερης φωτογραφίας „Οι πενήντα ομορφότερες τουλίπες“ όπου θα βραβευτούν οι καλύτερες φωτογραφίες.

Λόγω όλων αυτών, ήταν πραγματική τύχη να βρεθώ στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο που ανθίζουν οι τούρκικες τουλίπες και να μάθω ότι η πραγματική καταγωγή αυτού του υπέροχου λουλουδιού είναι στην ουσία από την Τουρκία. Επίσης, αυτός ο κηπουρικός ευτρεπισμός μιας μεγαλούπολης όπως είναι η Κωνσταντινούπολη, μου δημιούργησε και χώρο σκέψεως για το πόσο λίγο χρειάζεται αυτή η λουλουδένια επανάσταση να συμβεί και σε άλλες βαλκανικές πόλεις.

Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΤΟΥΛΙΠΕΣ

Οι τουλίπες (η λέξη προέρχεται από την περσική lâhle) ευδοκιμούσαν καταρχήν στις στέπες της Ασίας. Αν και το πρώτο πράγμα που θυμίζει είναι η Ολλανδία όπου σήμερα υπάρχει η μεγαλύτερη εμπορική καλλιέργεια τουλίπας, η καταγωγή τους και το όνομά τους συνδέεται με την Οθωμανική Αυτοκρατορία ή ακόμη περισσότερο με τα τουρμπάνια (στα τούρκικα τουλμπέντ, μουσλίν, γάζα). Η τούρκικη λέξη γάζα, με την οποία τυλίγονται τα τουρμπάνια, μάλλον χρησιμοποιούταν για το λουλούδι αυτό, επειδή ολικώς ανοικτή τουλίπα, θυμίζει τουρμπάνι.

Η πλέον αποδεκτή αφήγηση, είναι εκείνη του Όγκιερ Γκίσλεν ντε Μπούσμπεκ, Πρεσβευτή του βασιλιά Φερδινάνδου του Πρώτου στην αυτοκρατορία του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή, το έτος 1554. Ο ντε Μπούσμπεκ σε μία επιστολή τόνισε ότι παντού υπάρχει αφθονία λουλουδιών, όπως ζουμπούλια και νάρκισσοι, όπως και αυτά που στα τούρκικα λέγονται ,,λάλε,, (τουλίπα). Δεν είναι τυχαίο που αυτή η περίοδος- η πιο φανταχτερή της Οθωμανικής εποχής – αποκαλείται ως η Εποχή των τουλιπών ( Lale Devri). Τον 16ο αιώνα οι τουλίπες έφτασαν στην Ολλανδία, όπου μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα έγιναν πολύ αγαπητές στο λαό.

Έλενα Πέτκοβσκα