Η ΜΟΝΑΣTHΡΙ (ΜΠΙΤΟΛΑ) ΠΡΟΣΔΟΚΕΙ ΟΙ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΝΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΟΥΝ ΣΤΟ ΣΙΡΟΚ ΣΟΚΑΚ

Εδώ και πολλά χρόνια, οι Έλληνες πολίτες καταφθάνουν μαζικά στη Μοναστήρι (Μπίτολα) της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, αγοράζουν ενδύματα και υποδήματα, χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες των κομμωτηρίων, των οδοντογιατρών, των γυναικολόγων, διορθώνουν τις βλάβες των αυτοκινήτων τους. Οι μοδίστρες της Μοναστήρι έχουν πάντοτε γεμάτα χέρια δουλειά για να καλλωπίσουν τις Ελληνίδες πελάτισσες. Τους τελευταίους όμως μήνες, η ελληνική οικονομική κρίση προκάλεσε επιπτώσεις και στην εύθραυστη οικονομία της Μοναστήρι, συνοριακή πόλη, σε απόσταση μόλις δεκαπέντε χιλιομέτρων από τη γειτονική Ελλάδα. Επισκέπτες από την Ελλάδα έχει όλο και λιγότερους. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται στον συνολικό παλμό της πόλης, επειδή αυτοί οι επισκέπτες, την προηγούμενη δεκαετία, ανάκτησαν οικονομικά την πόλη του βουνού Πέλιστερ και συνέβαλαν στην επιστροφή της εικόνας μιας ανοιχτής κοσμοπολίτικης πόλης.

Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχτηκαν οι πωλητές της λαϊκής αγοράς, όπου οι Έλληνες αγόραζαν λαχανικά, φρούτα, κρεατικά και άλλα προϊόντα. Τώρα οι πωλητές δηλώνουν ότι ο τζίρος έχει πέσει στο μισό.

– Μικρή η επισκεψιμότητα από Έλληνες. Και οι λίγοι που έρχονται, προσέχουν τώρα τις τιμές, κάνουν παζάρια, αγοράζουν με το κομμάτι και όχι με το κιλό, τις ντομάτες, τα αγγουράκια. Παλαιότερα, ένας πάγκος έκανε τζίρο μέχρι και τρεις χιλιάδες δενάρια  ημερησίως (50 ευρώ) μόνο από Έλληνες υπήκοους, αλλά τώρα όχι, πάμε προς τα κάτω, δηλώνουν οι πωλητές.

Και στην Στάρα Τσάρσια της Μοναστήρι, όπου οι επισκέπτες από την Ελλάδα αγόραζαν ρούχα και παπούτσια, είναι αισθητό το ίδιο γεγονός. Εδώ, έχουν κατεβάσει τα παντζούρια σε σαράντα περίπου μαγαζιά, ενώ αυτά που συνεχίζουν να δουλεύουν, δηλώνουν ότι εάν δεν αλλάξει η όλη κατάσταση, θα αναγκαστούν σύντομα και εκείνα να κλείσουν.

Το ίδιο δηλώνουν και οι κάτοικοι των συνοριακών χωριών, ιδιαίτερα του Κράβαρι, το οποίο βρίσκεται πάνω στο δρόμο προς τον συνοριακό σταθμό και οι οποίοι ελπίζουν ότι η σημερινή κατάσταση θα βελτιωθεί και θα επιστρέψουν και πάλι οι φίλοι και οι επισκέπτες από την Ελλάδα. Όταν οι επισκέπτες επέστρεφαν από τη Μπίτολα προς την Ελλάδα, σταματούσαν σε σπίτια του χωριού, των οποίων οι νοικοκυρές, μετά από παραγγελία, τους ετοίμαζαν σπιτικές πίτες, κουλουράκια, γλυκά, ενώ την σεζόν της προετοιμασίας για το χειμώνα, τους ετοίμαζαν άιβαρ (έδεσμα από πιπεριές) και τουρσιά.

– Σήμερα ήρθαμε στη Μπίτολα (Μοναστήρι) να ψωνίσουμε λιγάκι στα μαγαζιά σας. είναι φθηνότερα εδώ σε σας, αλλά δε μπορούμε να ερχόμαστε όπως κάποτε. Η κρίση επέδρασε και στον σπιτικό προϋπολογισμό. Θα αγοράσουμε μόνο τα βασικά, θα γευματίσουμε σε κάποιο εστιατόριο, θα κάνουμε βόλτα στο Σίροκ Σόκακ (Φαρδύ Σοκάκι – ο κεντρικός πεζόδρομος της πόλης), κατά την αναχώρησή μας θα βάλουμε βενζίνη και θα επιστρέψουμε στο σπίτι μας, δήλωσαν τα μέλη μιας μικρής ομάδας επισκεπτών από την Ελλάδα που συναντήσαμε στο Σίροκ Σόκακ.

Οι Έλληνες με βαθύτερες τσέπες, είναι ακόμα τακτικοί επισκέπτες των καζίνων της Μπίτολα (Μοναστήρι), μειωμένος όμως είναι ο αριθμός αυτών που ζητούν τις υπηρεσίες των οδοντιατρείων της πόλης, τα οποία για να προσελκύσουν και ευκολότερα να τα βρουν οι ασθενείς από την Ελλάδα, γράφουν τα ονόματα των ιατρείων και στην ελληνική γλώσσα.

– Ερχόταν μεγάλος αριθμός ασθενών από το Λουτράκι, την Κοζάνη, την Καστοριά, τη Φλώρινα. Τώρα, ο αριθμός αυτός έπεσε κατά το ήμισυ. Λένε ότι οι οδοντιατρικές υπηρεσίες εδώ είναι ακόμη φθηνές γι΄αυτούς και τους συμφέρει να τις χρησιμοποιούν, αλλά λόγω της αβεβαιότητας, δεν θέλουν να ξοδέυουν από τις οικονομίες τους, δήλωσε η Βαλεντίνα Τράικοβσκα, οδοντοτεχνίτης από τη Μπίτολα.

Από αυτήν όμως την κατάσταση και την οικονομική κρίση πλήχθηκε και μεγάλος αριθμός κατοίκων της Μπίτολα, οι οποίοι έβγαζαν τα προς το ζειν εκεί, από την άλλη πλευρά των συνόρων, στα κοντινά χωριά και πόλεις της Ελλάδας. Πολλές νοσοκόμες εργάζονταν φροντίζοντας ηλικιωμένους στην Ελλάδα, κάποιοι εργάζονταν σε χώρους φιλοξενίας, κάποιοι άλλοι εργάζονταν ως εργάτες σε χωράφια ή ως βοσκοί. Από τη Μπίτολα, για μεροκάματο στη βόρεια Έλλάδα πήγαιναν και ελαιοχρωματιστές, οικοδόμοι και άλλοι μάστορες. Τώρα όμως λένε ότι το ημερομίσθιο είναι πολύ μειωμένο και έτσι δεν τους συμφέρει να περνούν τα σύνορα.

Παρόλα αυτά, οι ελληνικές επιχειρήσεις του τομέα της βιομηχανίας ένδυσης, αποτελούν τη μεγαλύτερη ελπίδα για την οικονομία της Μπίτολα. Στην πόλη υπάρχουν 12 μεγάλα εργοστάσια ένδυσης με ελληνικό κεφάλαιο, τα οποία μαζί με κάποιες εμπορικές εταιρείες και επιχειρήσεις φιλοξενίας, απασχολούν περίπου 4000 κάτοικους της Μπίτολα. Οι Έλληνες επιχειρηματίες δήλωσαν ότι θα συνεχίσουν και παραπέρα να δραστηριοποιούνται στη Δημοκρατία της Μακεδονίας.

– Έχουμε 550 εργαζόμενους και σχεδιάζουμε να αυξήσουμε τον αριθμό αυτό. Επίσης, ο τομέας που έχει η εταιρεία στην σφαίρα της φιλοξενίας, λειτουργεί άριστα, δημιουργείται χώρος για νέα εργασία και δεν σκεφτόμαστε καθόλου να εγκαταλείψουμε τα σχέδια αυτά, δήλωσε ο Ντάρκο Στεπανούλεβσκι, μάνατζερ της εταιρείας με ελληνικό κεφάλαιο ,,Ρόδον,, στη Μπίτολα.

Υπό την προσδοκία να επιστρέψουν οι Έλληνες πολίτες στο Σίροκ Σόκακ, συνεχίζουν να έχουν μεγάλη ζήτηση τα φροντιστήρια ξένων γλωσσών και ιδιαίτερα αυτά που διδάσκουν την ελληνική γλώσσα. Οι έμποροι και οι υπεύθυνοι χώρων φιλοξενίας (ταβέρνες, ξενοδοχεία κτλ.), ζητούν από τους υποψήφιους υπαλλήλους να γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα, ενώ βρίσκουν ευκολότερα δουλειά στις επιχειρήσεις ένδυσης της Μοναστήρι (Μπίτολα) αυτοί που μιλάνε ελληνικά. Το πιο ενδιαφέρον είναι όταν στην προσπάθεια να συνενοηθούν καλύτερα στα εστιατόρια και στα καταστήματα, οι υπάλληλοι μιλάνε ελληνικά και οι επισκέπτες από την Ελλάδα, μακεδόνικα. Οι πρώτοι για να βγάλουν χρήματα, οι δεύτεροι για να γλιτώσουν χρήματα.

Emilija Misirlievska