ΓΚΑΡΙ – Η ΜΕΧΡΙ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΞΕΧΑΣΜΕΝΗ ΟΜΟΡΦΙΑ

Μαργαριτάρι της περιοχής των Μίατσι…Ανέγγιχτη φυσική ομορφιά, η οποία σε κάνει να σκέφτεσαι, χωρίς να μπορείς να αποφασίσεις, σε ποιά εποχή η φύση είναι ομορφότερη.. Σε ένα τέτοιο ορεινό τοπίο, σαν ένα τσαμπί σταφύλια, στις πλαγιές του όρους Στόγκοβο, βρίσκεται το χωριό Γκάρι, στη Δημοκρατία της Μακεδονίας.

Σήμερα είναι πολύ μικρότερο απ΄ότι στο παρελθόν, αλλά ακόμη ακτινοβολεί ιστορία.

Σπίτια οικοδομημένα σε παλιό στυλ, αλλά και μοντέρνα. Άδειο κατά τη διάρκεια του χειμώνα, γεμάτο ασφυχτικά με το που θα λιώσουν τα χιόνια.

Για να φτάσεις εκεί, οδηγείς το δρόμο προς την πόλη Ντέμπαρ, στο δυτικό τμήμα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Στρίβεις στην τοποθεσία Μπόσκοβ μοστ και έπειτα όλο ευθεία, ούτε αριστερά, ούτε δεξιά. Μετά από 9-10 χιλιόμετρα μπαίνεις στο χωριό Γκάρι.

Καταρχήν καλωσορίζει μια παλιά βρύση με άφθονο νερό, ενώ το γενικό καλώς όρισμα, εξ ονόματος όλων των κατοίκων, δίνει το ποτάμι του χωριού. Δυνατό, θορυβώδες, μπορείς να το ακούσεις απ΄όλα τα σημεία του χωριού…να ακούσεις τους βρυχηθμούς του!!!

Στο κέντρο του χωριού ο ναός της Παναγίας.. Μικρός, αλλά υπέροχος.. Με ηλικία περίπου τεσσάρων αιώνων. Στο ναό εικονοστάσι που δημιούργησε ο κορυφαίος ξυλογλύπτης Πέτρε Φιλίποβσκι Γκάρκατα, κάτοικος κάποτε του χωριού. Ένας από τους πλέον φημισμένους καλλιτέχνες του Γκάρι, γνωστός για τα εικονοστάσια που έκανε στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη Μπίγκορσκι, στο μοναστήρι του Αγίου Σωτήρος στα Σκόπια και πολλά πολλά άλλα μοναστήρια και ναούς, σε όλη την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.

Και ανάμεσα στις παλιές εικόνες του θόλου, ξαφνικά ένα μασονικό μάτι, το οποίο πολύ σπάνια συναντιέται σε μακεδόνικους ναούς. Από πού βρέθηκε αυτό στο ναό; Ο Γκάρκατα ήταν μασόνος (χτίστης) ή υπήρχαν περισσότεροι κάτοικοι του χωριού που εργάζονταν ως ελεύθεροι χτίστες. Λεπτομέρειες δεν είναι γνωστές, αλλά το πιθανότερο είναι αυτό, είναι γνωστοί οι κάτοικοι του Γκάρι για την εξυπνάδα τους.

Στην εκκλησία υπάρχει κάτι ακόμη.. Οστά αγίου, τα οποία βοήθησαν πολλούς, τουλάχιστον έτσι λένε.. Τα οστά πλένονται με νερό και με εκείνο το νερό πλένεται ο άρρωστος… Για καλή υγεία το χρησιμοποιούν και οι υγιείς.. Κανείς δε γνωρίζει ποιού αγίου είναι τα οστά, αλλά όλοι γνωρίζουν ότι είναι θαυματουργά και βοήθησαν πολλούς.

Στο κέντρο του χωριού υπάρχει και μαγαζάκι και πάνω του μερικά δωμάτια γι΄αυτούς που επιθυμούν να περάσουν κάποιες μέρες εκεί.. Πρόσφατα στο χωριό άνοιξε και σύγχρονο συγκρότημα με τέσσερα διαμερίσματα. Έτσι για αρχή, για την έναρξη της ανάπτυξης του εναλλακτικού τουρισμού.. Δεν αποκλείεται να σας προσφέρει φιλοξενία και κάποιος κάτοικος του χωριού και έτσι οι εντυπώσεις να γίνουν μεγαλύτερες.. Δεν μπορείτε επίσης με τίποτα να αποφύγετε το μακρά φημισμένο πρόβειο τυρί του χωριού..

Το Γκάρι είναι περικυκλωμένο με υπαίθριες στάνες, όπου κάνουν τυρί σύμφωνα με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο.. Εάν πάλι κάνετε έναν περίπατο και φτάσετε σε κάποια από τις στάνες που βρίσκονται ψηλά στο βουνό, οι εκεί μάστορες θα σας προσφέρουν ψωμί ψημμένο στην στάχτη, τυρί και πρόβειο  γάλα. Μην το παρακάνετε, πρόκειται για πολύ ποιοτικό και λιπαρό και έτσι ίσως το στομάχι σας αρχίσει να ,,μιλάει,,.

Από την κορυφή του Γκάρι ρίξτε μια ματιά προς το μικρό βουνό. Ζώνη με δάσος, ζώνη με χορτάρι.. Από τα δεξιά το ποτάμι, ομορφιά της φύσης, σιωπηρός φύλακας του χωριού. Ψηλά υψώνεται ένας βράχος και έτσι δόθηκε το όνομα ,,Βίσοκι κάμεν (Ψηλή πέτρα),,. Υπάρχουν ακόμη πολλά, πολλά να ειπωθούν για το Γκάρι, αλλά το καλύτερο είναι να το δεις, να νιώσεις τη φύση και την ομορφιά του. Η φιλοξενία άφθονη και οι κάτοικοι μπορούν πολλά να αφηγηθούν σχετικά με το χωριό, τις ιστορίες του, μέχρι και για το Ντίμκο Σαγκάη, ο οποίος κάποτε, ως μετανάστης, έφτασε πολύ μακριά, μέχρι την Κίνα. Η μεγαλύτερη όμως αλήθεια είναι ότι το Γκάρι, κάθε στιγμή της ημέρας και του έτους, αποτελεί θαυμάσια επιλογή ηρεμίας και αναζωογόνησης, μακριά από τους θορύβους της πόλης.

Μίλε Α. Ρίστεσκι