ΆΙΡΑΝ – ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΟΤΟ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

MK TR EN

Λένε ότι αποτελεί μια υπέροχη παραλλαγή του γιαουρτιού. Δρα δροσιστικά και χαλαρωτικά. Δεν είναι ανθρακούχο και σύμφωνα με τους ειδικούς, πρόκειται για ένα πολύ υγιεινό ποτό. Για την πώλησή του δεν υπάρχει ανάγκη διαφήμισης. Είναι ιδανικό ποτό για τις ζεστές καλοκαιρινές ημέρες, διότι αντισταθμίζει την απώλεια νερού και άλατος στο σώμα. Είναι μια από τις σπάνιες περιπτώσεις τουρκικών λέξεων που έχουν ενταχθεί στο αγγλικό λεξιλόγιο. Μα φυσικά… πρόκειται για το άιραν, το οποίο πρόσφατα ανακυρήχθηκε εθνικό ποτό της Τουρκίας.

DSC_0414Το άιραν (γιαούρτι σε υγρή μορφή) είναι το γνωστότερο κρύο ποτό στην Τουρκία και πίνεται συνοδεία σχεδόν όλων των φαγητών. Πρόκειται για ποτό το οποίο παρασκευάζεται με την προσθήκη νερού στο γιαούρτι. Είναι δημοφιλές και στις νεότερες γενιές, αλλά και στις μεγαλύτερες ηλικίες.

DSC_0323Το γεγονός αυτό επιβεβαίωσε και ο Αμπντουραχμάν, όπως και ο Σουλεϊμάν, τους οποίους συναντήσαμε στο τούρκικο εστιατόριο Gaziantep Sofrasi (Ο Σοφράς του Γκαζίαντεπ), στην παλιά τουρκική αγορά («τσαρσία») στην πόλη των Σκοπίων της Δημοκρατίας της Μακεδονίας (το Γκαζίαντεπ είναι μια πόλη της Νοτιοανατολικής Τουρκίας).  «Πίνω πολύ συχνά άιραν, είναι πολύ δροσιστικό και υγιεινό ποτό και επίσης στο σπίτι μου αποτελεί ένα από τα βασικά ποτά, ιδιαίτερα τις ζεστές καλοκαιρινές ημέρες», μας δήλωσε ο Αμπντουραχμάν. Σπεσιαλιτέ αυτού του εστιατορίου είναι το Adana kebap. Το άιραν είναι αναπόσπαστο μέρος αυτού του τούρκικου φαγητού.

DSC_0416Παρόλη την ομοιότητα, υπάρχουν μικροδιαφορές στον τρόπο ετοιμασίας από περιοχή σε περιοχή. Στην τοποθεσία Σουσουρλούκ (Μπαλικεσίρ, δυτική Τουρκία) με τη βοήθεια μιας μικρής ηλεκτρικής μηχανής, γίνεται ρόφηση του άιραν από το καζάνι και με τη βοήθεια στενού μικρού σωλήνα, με μεγάλη ταχύτητα, το παρασκεύασμα επιστρέφει στο καζάνι. Στη διαδικασία αυτή, από τα λιπαρά του άιραν δημιουργείται αφρός πάνω στο ποτό. Αυτό είναι και το γνωστότερο άιραν, το άιραν του Σουσουρλούκ. Στα ανατολικά τμήματα της Τουρκίας, μέσω διαφόρων μεθόδων ανακατέματος, λαμβάνονται και διάφορες γευστικές, αφρώδεις εκδοχές του.

DSC_0302 DSC_0322

Πώς όμως εμφανίστηκε η πρώτη συνταγή του άιραν; Τυχαία, απλά, όπως πιθανώς εμφανίστηκαν και πολλά από τα πλέον επιτυχημένα προϊόντα. Κατά τη διάρκεια μιας εκστρατείας των Γκοκτούρκων (τουρκικός λαός της μεσαιωνικής εσωτερικής Ασίας) την περίοδο 552 – 745 μ.Χ. Για να μειώσουν, να μετριάσουν την οξύτητα του γιαουρτιού  πρόσθεσαν νερό και μ΄αυτόν τον τρόπο έλαβαν το σημερινό γευστικό άιραν.

DSC_0426 DSC_0421

Εκτός από την Τουρκία, το άιραν καταναλώνεται πολύ και στην Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, το Ιράν, το Λίβανο, τη Βουλγαρία, την Ελλάδα και άλλες βαλκανικές χώρες, τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία. Κατά την ετοιμασία του άιραν, καλό είναι να χρησιμοποιείται γιαούρτι από πρόβειο γάλα. Για να γίνει ακόμη γευστικότερο, μπορεί να προστεθεί γάλα αντί για νερό. Επίσης, προστίθεται και αλάτι, κάτι που του δίνει ιδιαίτερη γεύση και εγγύηση για δροσιά…μακράς διαρκείας τις καλοκαιρινές ημέρες.DSC_0325Η ομάδα του Μπάλκον3 πέρασε απολαυστικές στιγμές πίνοντας άιραν κατά τη διάρκεια των υψηλών θερμοκρασιών των τελευταίων ημερών (που ήδη προμηνύουν ένα μακρύ και ζεστό καλοκαίρι)!